Een snee, een lepel, een glas

De weegschaal die je na een week weglegt

Het gaat de eerste dagen goed. Je weegt je muesli, je weegt je brood, je bent verbaasd over de pindakaas. Dan kom je een keer bij iemand eten, dan is het maandag, dan sta je bij de bakker, en dan is het over.

Dat is geen gebrek aan discipline. Het is een ontwerpfout. Een dagboek dat alleen werkt als je gereedschap bij je hebt, werkt niet buitenshuis, en buitenshuis is waar de helft van het eten gebeurt.

Niemand denkt in grammen

Vraag iemand wat hij at en je krijgt: twee boterhammen, een schaaltje yoghurt, een glas melk, een opscheplepel rijst, een handje noten. Dat zijn geen vage antwoorden — het zijn de eenheden waarin mensen eten portioneren en zich porties herinneren.

Het omrekenen naar grammen is werk dat een computer beter doet dan jij, en het is precies het soort werk dat een computer hoort te doen. Jij zegt twee sneeën; de app zegt 70 gram en rekent daar de voedingswaarden bij uit.

Er is nog een tweede winst, die pas na een maand opvalt: de fout die je maakt is consistent. Als jouw sneeën systematisch iets groter zijn dan de tabelwaarde, is elk brood in je dagboek systematisch iets te laag — en dat vertekent de trend die je bekijkt veel minder dan een dagboek met gaten erin.

Waar die portietabel vandaan komt

De maten in Mealjot zijn samengesteld uit de gangbare Nederlandse huishoudelijke maten, volgens de conventies voor maten en gewichten zoals het Voedingscentrum die hanteert, en toegekend per NEVO-voedingsmiddelgroep. Brood krijgt zo een snee, een halve snee en een broodje; graanproducten een portie gekookt; dranken een glas en een beker.

Daarnaast krijgt elk product zijn eigen eenheidsmaat: gram, of milliliter voor de producten die NEVO per 100 ml noteert. Zo kun je altijd nog gewoon een getal invullen als je het precies weet.

Het zijn er ruim negenduizend, en ze zijn eerlijk gezegd het minst exacte deel van de hele app. Ze zijn gekozen, niet gemeten. Waar een maat is toegevoegd staat erbij dat het een toevoeging is en geen NEVO-gegeven — dezelfde regel die voor elke voedingswaarde geldt: elk getal noemt zijn bron.

De maat staat in de eenheid van het product

Een detail dat verrassend vaak misgaat. Een portie staat in de basiseenheid van het product, en die is niet altijd gram. Voor melk, sap, koffie en frisdrank rekent NEVO per 100 milliliter, dus staat een glas daar als 150 ml en niet als 150 g.

Wie dat door elkaar haalt, telt structureel verkeerd — niet dramatisch, maar wel altijd dezelfde kant op. Mealjot bewaart per product in welke eenheid het rekent en laat die eenheid ook zien, zodat een glas melk een glas melk blijft.

En je eigen maten

Bak je je eigen brood, dan is een snee bij jou geen 35 gram. Maak je een product zelf aan, dan maak je er ook je eigen maten bij, en die blijven van jou: ze staan in je eigen account en synchroniseren mee naar je andere apparaten.

Dat is ook de eerlijke oplossing voor de producten die je elke dag eet. Eén keer goed wegen wat jouw schaaltje yoghurt is, en daarna nooit meer.

Een snee is 35 gram, behalve als hij dat niet is

Elke maat in de tabel is een gemiddelde over een product dat in het echt varieert. Een snee casino is zwaarder dan een snee fijn volkoren. Een opscheplepel is de jouwe, niet de mijne. Een glas is 150 of 200 of 250 ml, afhankelijk van je kast.

Dat is een echte onnauwkeurigheid en het heeft geen zin om die weg te praten. Maar zet er de andere fout naast: de regel die je helemaal niet logde omdat je geen weegschaal bij je had. Een geschatte portie in je dagboek is meer waard dan een exacte portie die er niet in staat.

• Wat er in het NEVO-bestand zit
• Hoe de Eetscore werkt